Stadsdeel met rijke geschiedenis

Een rijke geschiedenis van een jong stadsdeel

Reis mee naar het verleden en kom alles te weten over de Romeinen, de jonkheren, de boeren en de Vikingen.  Een Ridderhofstad, daar waar ooit ridders hebben gewoond en nu een nieuwbouwwijk met een rijke cultuur en geschiedenis.

Kasteel de Haar

Is het kasteel van de baronnen Van Zuylen van Nyevelt, nazaten van een van de beruchtste ridders uit ons gebied: Frederik van Utenham. Die woonde zelf in het kasteel bij de Hamtoren. Frederik was zo berucht omdat hij vele dorpen, waaronder Maarssen, geplunderd en in brand gestoken had. Het vroegere kasteel stond op de plek van het huidige dorp Haarzuilens. En het oude dorp Haarzuilens stond op de plek van het huidige kasteel. 

Het huidige kasteel is eind 19e eeuw gebouwd met geld van de schatrijke bankiersfamilie de Rothschild. Tegenwoordig is het kasteel ondergebracht in een stichting, waarin ook Natuurmonumenten vertegenwoordigd is, en vinden er tal van evenementen plaats. 

www.kasteeldehaar.nl

De Oude Rijn

Water heeft ons gebied gevormd. De nu gekanaliseerde rivier Leidsche Rijn is de reden dat er al 3000 jaar mensen in dit gebied wonen. Vroeger kronkelde de huidige rechte Leidsche Rijn door het hele gebied van Vleuten, De Meern en Leidsche Rijn en heette de Oude Rijn. Die Oude Rijn was meer dan 1000 jaar lang de voornaamste rivier die Utrecht verbond met de Noordzee. Vandaar dat er tal van schepen gevonden zijn in het gebied. Niet alleen De Meern 1 die in de Balije gevonden is, maar bijvoorbeeld ook een Frankisch schip van rond 780, dat verging in het huidige Máximapark. De kronkelige Oude Rijn liep rond 800-1000 door het huidige Máximapark en is daar nu terug te vinden als de Vikingrijn. Vorig jaar is er een, hoogstwaarschijnlijk, Vikingschip gevonden. Door overstromingen van de Oude Rijn bleef er veel klei, zand en grind achter, wat in de loop der eeuwen tot stroomruggen leidden. Dat was een goede bodem om te wonen en om voedsel te telen. Door twee zijriviertjes van de Oude Rijn, de Vleutense en Alendorperwetering, werd het voedsel, melk en boter naar markten in de stad Utrecht vervoerd. Soms moest daarbij hoogteverschil overbrugd worden, zoals bij het bruggetje Stadsdam, dat tot in de jaren dertig van de vorige eeuw een overtoom was, een plek waar een schip over een dam getrokken moest worden.
Wil je meer weten over de waterhuishouding in Leidsche Rijn? Ga naar onderstaande link.

www.ontdek-leidscherijn.nl

Broederschapshuisjes

Dit rijksmonument werd rond 1600 gebouwd door de Broederschap van Onze Lieve Vrouwe, een katholieke liefdadigheidsinstelling uit 1471. De Broederschap zelf bestaat dus volgend jaar 550 jaar! Tot de jaren zestig van de vorige eeuw waren de Broederschapshuisjes in gebruik als armenhuisjes, daarna als kruidenierswinkel, een voorloper van een supermarkt, en als bibliotheek. In een aantal huisjes wonen nog altijd bejaarde, alleenstaande vrouwen. Aan de rechterkant zijn vier huisjes verbouwd tot één huis, waarin tegenwoordig het museum van de Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens & Leidsche Rijn is gevestigd. In het museum zijn maquettes van oude ridderhofsteden, schilderijen, plattegronden en tal van verhalen over de geschiedenis te zien en te horen. 

www.ontdek-leidscherijn.nl

Romeins fort nagemaakt

Castellum Hoge Woerd is het nagemaakte Romeinse fort, dat in het begin van onze jaartelling, tussen 58 en ongeveer 300, op deze plek stond. 

In het fort is de De Meern 1 te vinden, een schip uit ongeveer het jaar 150, het meest complete teruggevonden Romeinse schip in Noord-West Europa. Het werd in 1997 teruggevonden bij de bouw van de buurt De Balije, tussen het oude dorp De Meern en Veldhuizen, waar in de tijd van de Romeinen de hoofdstroom van de Oude Rijn liep. De straten in de Balije zijn daarom genoemd naar allerlei Romeinse keizers. Het schip is zeer plotseling vergaan, want aan boord bevonden zich nog de schoenen, sleutels en tal van gereedschappen van de schipper. Het schip is gevonden door een lid van de Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens & Leidsche Rijn, de archeoloog Erik Graafstal en op een speciale manier geconserveerd. Naast het schip zijn er in het Castellum tal van voorwerpen te vinden uit de Romeinse tijd, die gevonden zijn in de grond waarop wij wonen. Ook is er een Romeinse wachttoren te zien.

www.castellumhogewoerd.nl

Metaal Kathedraal

De Metaal Kathedraal was jarenlang de katholieke kerk van het dorp Oudenrijn. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, op 10 mei 1940, werd net op het moment dat er een uitvaartmis was van de pastoor, achter de kerk een Duits vliegtuig neergeschoten, dat op weg was om Rotterdam te bombarderen. De Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens & Leidsche Rijn heeft meegewerkt aan een podcast over deze heftige gebeurtenis in het kader van het programma: ‘Het geheugen van de Metaal Kathedraal’.

Toen in de jaren vijftig het verkeersplein Oudenrijn werd aangelegd, werd het dorp Oudenrijn afgebroken en verloor de kerk al haar kerkgangers. De kerk werd verkocht aan een metaalfabriek. De hele voorgevel en alle andere bouwsels die aan de buitenkant aan een kerk deden denken, werden gesloopt. Op dit moment is Metaal Kathedraal de biotoop van het dagelijkse circulaire leven. Een kenniscentrum en cultuurhuis, tot de nok gevuld met burgers, kunstenaars, wetenschappers en social designers, die al jaren samenwerken aan een wereld die ’t tij kan keren.

www.ontdek-leidscherijn.nl/metaalkathedraal

PARELS EN ROUTES DIE JE GEZIEN EN GEDAAN MOET HEBBEN

Kmo nazomeren en natte voeten halen